İçeriğe geç

Özel yazılım yaptırma

Yazılım yaptırmak istiyorum — peki nereden başlanır?

Bu bir tanıtım sayfası değil. Yazılım yaptıracak bir işletme sahibinin sırayla sorduğu altı soruyu, cevap bizim aleyhimize olduğunda da aynı şekilde cevaplıyor.

Birinci adım

İlk adım bir teklif değil, yazılı bir kapsam.

Yazılım yaptırmanın en pahalı hatası, kimsenin tam olarak neyin isteneceğini yazmadan başlamak. Sonra çıkan tartışmanın bedelini iki taraf da ödüyor. Bu yüzden ilk adımı küçük, sınırlı ve tek başına satın alınabilir tutuyoruz.

Ücretsiz

30 dakikalık keşif görüşmesi

Süreci siz anlatıyorsunuz, biz zor soruları soruyoruz. Sonunda üç cevaptan birini duyuyorsunuz: bu iş bize uygun, bu iş hazır bir üründe daha ucuza çözülür, ya da bu iş kırk kişilik bir ekip istiyor ve o ekip biz değiliz. Görüşmede sunum yapmıyoruz, ekran paylaşmıyoruz.
Süresi ve fiyatı belli

Ücretli keşif ve sabit teklif

İşi fiilen yapan kişilerle oturup süreci gerçekte nasıl işliyorsa çıkarıyoruz — prosedürde nasıl yazıldığını değil. Çıktı bir sunum değil: kabul kriterleriyle yazılmış bir kapsam ve o kapsama sabit fiyat. Devam ederseniz bedeli projeden düşüyor; devam etmezseniz doküman sizde kalıyor ve başka bir firmaya götürebiliyorsunuz.

Keşif dokümanının içinde ne var

  • Sürecin bugünkü hali: kim, hangi adımda, hangi dosyayla çalışıyor
  • Yazılımın yapacağı işlerin kabul kriteriyle listesi
  • Açıkça kapsam dışı bırakılanlar — sonradan tartışma çıkmasın diye
  • Ekranların kaba akışı ve rol/yetki tablosu
  • Bağlanacak diğer sistemler ve her birinin bilinen kısıtı
  • Fazlar; her fazın teslimi ve sabit fiyatı
  • Mevcut verinin durumu ve göç planı
  • Süreyi ya da fiyatı gerçekten değiştirebilecek riskler, üç beş madde halinde
Mesajınıza bir iş günü içinde dönüyoruz. Türkçe ve İngilizce.

Süreç

Sırada ne olduğunu ve elinize ne geçeceğini her aşamada biliyorsunuz.

Altı adım. Her adımın sonunda somut bir şey var: bir doküman, tıklanabilir bir prototip, canlıya çıkmış bir sürüm ya da bir eğitim çağrısı.

  1. 01

    Keşif görüşmesi

    30 dk, ücretsiz

    Problemi anlatıyorsunuz. Biz soruyoruz, doğru adres olup olmadığımızı açıkça söylüyoruz.

  2. 02

    Ücretli keşif

    1–2 hafta

    Süreci yerinde ya da ekran paylaşımıyla çıkarıyoruz, işi yapan kişilerle konuşuyoruz, kapsamı yazıyoruz.

  3. 03

    Yazılı kapsam ve sabit teklif

    Keşfin bitiminden 2 iş günü içinde

    Neyin dahil olduğu, neyin açıkça dışında kaldığı, ne tuttuğu, ne kadar sürdüğü ve sonunda elinize ne geçtiği.

  4. 04

    Prototip

    2–3 hafta

    Ana akışın gerçek verinizle tıklanabilir hali. "Bu ekran ne yapmalı" tartışması pahalı kısımdan önce bitiyor.

  5. 05

    İlk sürüm

    Haftalık demo

    Excel'i gerçekten devre dışı bırakan en dar sürüm: canlıda, veriniz taşınmış ve ekibiniz eğitilmiş halde. İlerlemenin yerine geçen durum raporu yok; her hafta tıklayabildiğiniz bir şey var.

  6. 06

    Devir ve bakım

    Devir, fatura kapanmadan önce

    Depo erişimi, işletim kılavuzu, ortam değişkenlerinin listesi ve eğitim çağrısı. Aylık bakım bundan sonra gelen ayrı ve isteğe bağlı bir konu — projeye şart olarak bağlanmıyor.

Neyle yazıyoruz

Backend & veri
LaravelPHPNode.jsPostgreSQLMySQLRedis
Frontend
NuxtVueTypeScriptTailwind CSSLivewire
Platform & yayın
AWSDockerGitHub ActionsCloudflareLinux

Süre

Ne kadar sürer? İşin şekline göre değişiyor — aralıklar aşağıda.

Bu süreler keşif bittikten sonrasını, yani ilk sürümün canlıya çıkışına kadarki kısmı kapsıyor. Aralığın alt ucu tek karar vericisi olan, verisi düzgün ve dış entegrasyonu olmayan işler; üst ucu bunların tersi. Bir işin hangi banda düştüğünü keşif sonunda yazılı olarak söylüyoruz, ilk görüşmede tahmin etmiyoruz.

1–3 hafta

Mevcut bir sisteme rapor, ekran veya entegrasyon eklemek

Kullandığınız yazılım işinizi görüyor ama tek bir rapor, tek bir ekran ya da tek bir bağlantı eksik. En sık gelen ve en hızlı sonuç veren iş türü.
4–8 hafta

Tek bir sürecin yazılımı

Sipariş takibi, saha formu, onay akışı, teklif üretimi gibi tek bir akış. Birkaç rol, tek departman, sınırlı sayıda ekran.
3–6 ay

Birden fazla sürecin bağlandığı iç sistem

Stok, satın alma, üretim ve cari gibi birbirini besleyen akışlar. Çok rollü yetkilendirme, birkaç dış entegrasyon ve ciddi bir veri göçü demek. Bu bandı tek parça değil, fazlar halinde satıyoruz.
1–2 hafta

Mevcut kod tabanının denetimi ve devralınması

Başkasının yazdığı bir sistemi devralmadan önce yaptığımız sabit fiyatlı teknik denetim. Sonunda neyin kurtarılacağı, neyin yeniden yazılacağı ve hangi sırayla — yazılı olarak.

Süreyi kısaltan şeyler

  • Sizin tarafta kararı verebilen tek bir kişinin olması
  • Süreci fiilen yürüten kişinin görüşmelerde bulunması
  • Mevcut verinin tek bir yerde ve derli toplu olması
  • Kapsamın "şimdilik bu kadar" diye kesilebilmesi
  • Test edecek bir kullanıcının haftada bir saat ayırması

Süreyi uzatan şeyler

  • Kapsamın üç ayrı departmanın onayına bağlı olması
  • Yıllar içinde bozulmuş Excel verisinin taşınırken temizlenmesi gerekmesi
  • Banka, kargo, ödeme sağlayıcısı ya da e-fatura entegratörü gibi üçüncü tarafların test ortamı ve onay takvimi — burada süre bizim elimizden çıkıyor
  • Görüşmelerin ve geri bildirimin haftalarca ertelenmesi; süreyi en çok bu uzatıyor, kod yazmak değil
  • İlk sürüm çıkmadan yeni isteklerin eklenmesi

Aynı anda en fazla iki aktif proje alıyoruz. Bu, sıra beklemeniz gerekebileceği anlamına geliyor; buna karşılık başladığımızda başka üç işin arasına sıkışmıyorsunuz. Sıranın ne zaman açıldığını ilk görüşmede net söylüyoruz.

Maliyet

Ne kadar tutar? Rakamı belirleyen şey harcanan saat değil.

Bu sayfaya uydurma bir aralık yazmıyoruz: aynı cümleyle anlatılan iki iş arasında kolayca beş kat fark oluyor. Burada hangi çalışma modelinin size uyduğunu ve rakamı asıl neyin belirlediğini yazıyoruz; yayınladığımız başlangıç fiyatları fiyatlar sayfasında.

Keşif ve sabit teklif

Durum tespitinden sonra teklif

Kapsam belirsizken alınabilecek en küçük paket. Süresi belli, fiyatı belli, çıktısı belli — ve tek başına da işinize yarıyor.

  • Kabul kriterleriyle yazılı kapsam
  • Fazlara bölünmüş sabit fiyat
  • Devam ederseniz bedeli projeden düşülür
  • Devam etmezseniz doküman sizde kalır

Sabit kapsam, sabit fiyat

Durum tespitinden sonra teklif

Kapsam bilinebiliyorsa doğru model bu. Fazlara bölünüyor; her fazın kendi teslimi, kendi kabul kriteri ve kendi fiyatı oluyor.

  • Faz başına sabit fiyat
  • Haftalık çalışan demo
  • Kapsam değişirse yazılı ek teklif
  • Devir dokümanı ve eğitim çağrısı dahil

Günlük ücret veya aylık bakım

Durum tespitinden sonra teklif

Kapsam açık uçluysa gün satıyoruz: kurtarma işleri, sürekli değişen öncelikler, mevcut ekibe takviye. Yazılım canlıya çıktıktan sonrası ise aylık bakım anlaşması.

  • Ayda belirli sayıda gün, sizin deponuzda
  • Yanıt süresine göre katmanlı bakım
  • Dahil olan ve olmayan işler ayrı ayrı yazılı
  • İsimli bir geliştirici; iş taşerona verilmiyor

En düşük teklifi arıyorsanız doğru dükkân biz değiliz. "Ortalama şu kadar tutuyor" diyen ilan listeleriyle aynı bandı hedefliyorsanız bunu ilk görüşmede söylüyoruz; iki tarafın da zamanını kurtarıyor.

Faturayı Lokum Tech LLC kesiyor
Para birimi, KDV durumu ve ödeme koşulları yazılı teklifte yer alıyor
Ödeme takvime değil, fazlara ve teslimlere bağlanıyor

Bu paketlerin başlangıç fiyatları netleşiyor. Görüşmede sorun; aralık değil, net bir sayı veriyoruz.

Teklifi büyüten ya da küçülten şeyler

  • Kaç farklı rol ve yetki seviyesi var — belirleyici olan kullanıcı sayısı değil, rol sayısı
  • Kaç dış sisteme bağlanacak ve o sistemlerin dokümantasyonu var mı
  • Eski veri taşınacak mı, ne kadar temiz
  • Süreç sizin tarafta net mi, yoksa yazılım yazılırken mi keşfedilecek
  • Yazılıma sadece çalışanlar mı girecek, müşteriler de girecek mi
  • Telefonda, sahada kullanılacak mı — bu ayrı bir tasarım işi

Hazırlık

İlk görüşmeye şunları getirin; ikinci görüşmeye gerek kalmasın.

Hiçbiri şart değil. Ama her biri en az bir haftalık gecikmeyi baştan ortadan kaldırıyor.

  • Süreci bugün fiilen kim yürütüyor — mümkünse o kişi görüşmede olsun. En faydalı görüşme, işi yapan kişiyle olan görüşme.
  • Şu anda kullandığınız Excel dosyasının gerçek hali. Temizlenmiş şablonu değil; kopyala-yapıştırlı, elle düzeltmeli, gerçek hali.
  • Bu süreçten günde ya da ayda kaç kayıt geçiyor. Yaklaşık bir sayı yeterli.
  • Kaç kişi kullanacak ve kaç farklı yetki seviyesi olacak.
  • Bağlanması gerekebilecek diğer sistemler: muhasebe programı, e-fatura entegratörü, banka, kargo, e-ticaret.
  • Kesin bir tarih varsa nedeni: sezon, denetim, sözleşme bitişi, yeni şube.
  • Ayırabileceğiniz bütçe aralığı. Söylerseniz kapsamı ona sığacak şekilde kesip kesemeyeceğimizi aynı görüşmede söylüyoruz; söylemezseniz iki tur boşa gidiyor.
  • Daha önce başlayıp yürümemiş bir girişim varsa neyin yürümediği. Suçlu aramıyoruz; aynı duvara ikinci kez çarpmak istemiyoruz.

Korunma

Yanmamak için sözleşmede aramanız gereken dokuz madde.

Bu listeyi bize sormanız için yazmadık; kiminle çalışırsanız çalışın sorun. Duyduğumuz kötü deneyimlerin çoğu kötü kodla değil, bu dokuz maddenin hiç yazılmamış olmasıyla başlıyor.

Telif kimde, sözleşmede yazıyor mu?

"Kullanım hakkı" ile "telif" aynı şey değil. Yalnızca kullanım hakkı verilirse yazılımı başka bir geliştiriciye devredip geliştirtemezsiniz. Kodun telif haklarının size geçtiği sözleşmede açıkça yazılı olsun.

Depo ilk günden kimin hesabında?

Geliştiricinin kendi hesabında duran bir kod deposu, ilişki bozulduğunda pazarlık kozuna dönüşüyor. Doğrusu: depo sizin şirket hesabınızda açılır, geliştirici oraya davet edilir. Bu teslimde değil, ilk commit'te böyle olmalı.

Sunucu ve alan adı kimin adına?

Hosting, alan adı, veritabanı, e-posta gönderim servisi, ödeme sağlayıcısı. Hepsi sizin şirketiniz adına açılsın, geliştiriciye erişim verilsin. Tersi olduğunda sistem çıkışta rehin kalıyor.

Üçüncü taraf lisansları kimin adına?

Tema, eklenti, harita servisi, entegratör aboneliği, mağazadan alınan uygulamalar. Faturası sizin şirketinize kesilsin ve yenileme tarihleriyle birlikte listelensin ki geliştirici ayrıldığında lisans onunla gitmesin.

"Bitti" ne demek, yazılı mı?

"Sipariş ekranı yapılacak" bir kapsam değil. "Depo sorumlusu şu adımları yapıp şu sonucu görebiliyor" bir kabul kriteridir. Kabul kriteri yoksa bitiş tarihi de yok; sadece tartışma var.

Ödeme neye bağlı: takvime mi, teslime mi?

Ödeme fazlara ve teslim edilen çalışan yazılıma bağlanmalı. Peşin ağırlıklı ve takvime bağlı bir plan, iş yavaşladığında elinizde hiçbir koz bırakmıyor.

Devir paketi sözleşmede kalem olarak var mı?

Kurulum dokümanı, işletim kılavuzu, ortam değişkenlerinin ve gizli anahtarların listesi, eğitim çağrısı. Sonda iyi niyetten beklenirse gelmiyor; teklifte kalem olarak yazılıysa geliyor.

Kodu kim yazacak — görüştüğünüz kişi mi?

Görüşmeyi yapan kişiyle klavyeye dokunan kişi aynı mı, iş taşerona veriliyor mu, isim söylenebiliyor mu? Cevap bu aşamada kaçamaklıysa projenin ortasında da kaçamaklı olacak.

Yazılım bittikten sonra ne oluyor?

Bakımın neyi kapsadığı, ne kadar tuttuğu ve yanıt süresi ilk teklifte yazılı olsun. Bir de yedek: "yedek alıyoruz" bir cevap değil, "geri yükledik ve çalıştı" bir cevaptır.

Bu dokuz maddenin cevabı bizim yazılı teklifimizde zaten duruyor. Yine de görüşmede tek tek sorun — bir tedarikçinin bu soruları duyduğunda rahatlaması ya da gerilmesi, alacağınız en faydalı sinyal.

Sahiplik

Kod ve veriler ilk günden sizin.

En sık duyduğumuz iki korkuya doğrudan cevap: kaybolan geliştirici ve bırakamadığınız tedarikçi.

  • İlk commit'ten itibaren sizin şirket hesabınızda özel kod deposu
  • Kendi sunucunuzda ya da kendi bulut hesabınızda çalışıyor
  • Bize ödemeye devam etmenizi gerektiren bir lisans yok
  • Alan adı, sunucu ve servis hesapları sizin adınıza açılıyor
  • Bizi değil, sizden sonraki geliştiriciyi düşünerek yazılmış doküman
  • Çıkış dokümanı: nasıl yayına alınır, anahtarlar nerede, neye bakılır
  • Biz geri çekilmeden önce ekibinize kayıtlı eğitim çağrısı
  • İstediğiniz anda başka bir ekibe devredebilirsiniz; "devir ücreti" diye bir kalemimiz yok

Net cevaplar

Bu sayfaya gelenlerin sorduğu sorular.

Ne kadar bütçe ayırmam gerekiyor?
Buraya uydurma bir aralık yazmayacağız; aynı cümleyle anlatılan iki iş arasında beş kat fark olabiliyor. Yayınladığımız başlangıç fiyatları ve çalışma modelleri fiyatlar sayfasında duruyor. Elinizdeki aralığı ilk görüşmede söylerseniz, kapsamı o aralığa sığacak şekilde kesip kesemeyeceğimizi aynı görüşmede söylüyoruz.
Teknik bilgim yok, bu süreci yönetebilir miyim?
Evet. Kendi işinizi anlatabilmeniz gerekiyor, yazılımı tarif etmeniz gerekmiyor — teknik kararlar bizim işimiz. Sizin işiniz süreci doğru anlatmak ve prototipe bakıp "burası böyle olmaz" demek. Bir tedarikçi size jargonla konuşuyorsa ya etkilemeye çalışıyor ya kendisi de tam anlamıyor; iki durumda da açıklama isteyin.
Kesin bir tarihim var, yetişir mi?
Tarihi ilk görüşmede söyleyin. Yetişmeyeceğini düşünüyorsak yetişmez diyoruz — sonradan "biraz kaydı" demek yerine. Yetişmesi genelde kapsamı kesmekten geçiyor: hangi üç işin ilk sürümde olmak zorunda olduğuna bakıp gerisini ikinci faza erteliyoruz.
Hazır bir program almak yerine neden özel yazılım?
Çoğu zaman hazır ürünü almalısınız. Muhasebe, bordro, e-ticaret gibi standart işlerde hazır ürün hemen her zaman daha ucuz ve daha iyi bakılıyor; bunu söylediğimiz görüşmeler oluyor. Özel yazılım, para kazandıran sürecin kendisi hazır ürüne sığmıyorsa ya da ürünü kullanabilmek için işleyişinizi bozmanız gerekiyorsa mantıklı hale geliyor.
Yaptığınız yazılımı ileride başka bir firma geliştirebilir mi?
Evet, kasıtlı olarak öyle kuruyoruz. Standart Laravel ve Nuxt kullanıyoruz, kendi icadımız bir çatı yok; dokümanı bizim yerimize gelecek geliştirici için yazıyoruz; depo ve hesaplar zaten sizde duruyor. Devir ücreti diye bir kalemimiz yok.
Mobil uygulama da yapıyor musunuz?
Telefon tarayıcısında düzgün çalışan web uygulamaları yapıyoruz; saha ekipleri için en sık ihtiyaç duyulan şey bu oluyor. App Store ve Google Play'de duran native bir uygulama bizim işimiz değil. Gerçekten ona ihtiyacınız varsa ilk görüşmede söylüyoruz.
Uzaktan mı çalışıyorsunuz, aynı şehirde olmamız gerekiyor mu?
Uzaktan çalışıyoruz; Türkçe ve Türkiye çalışma saatlerinde. Keşif aşamasında sahada geçirilen bir gün genelde çok işe yarıyor ve bunu ayrıca konuşuyoruz. Geri kalanı ekran paylaşımı ve haftalık demolarla yürüyor.
Faturalandırma nasıl işliyor? Lokum Tech LLC bir ABD şirketi.
Haklı bir soru ve cevabı satış görüşmesine değil yazıya ait. Hiçbir şeye bağlanmadan önce faturayı kesen tüzel kişiyi, para birimini, KDV durumunu ve ödeme koşullarını yazılı teklifte belirtiyoruz.
Mesajıma ne kadar sürede dönüş alıyorum?
Her mesaja bir iş günü içinde dönüyoruz. Bakım anlaşması olan müşterilerin ise katmanına göre belirtilmiş bir yanıt süresi var — temenni değil, tutacağımız gerçek bir süre.

Blog

Bu konuda yazdıklarımız

Yazılım yaptırmayı düşünüyorsanız, ilk adım 30 dakika.

Süreci anlatın. Doğru adres olup olmadığımızı dürüstçe söyleriz — değilsek, hazır bir ürünün mü yoksa başka bir ekibin mi işinizi göreceğini de.